Kayıt gecikmesi

Menüde: Ayarlar › Parametre Merkezi › Kayıt gecikmesi

Ne işe yarar

Bu sekme, bir muhasebe fişinin belge tarihinden itibaren en geç ne kadar sürede kaydedilmesi gerektiğini (kayıt süresi) tarihli satırlarla tutar. Süre gün ya da takvim ayı cinsindendir. İki tür çizelge vardır: tüm firmalar için Genel kayıt süresi — VUY m.148(2)(a) ve koşullu rejimi seçen firma için “Firma adı — m.148(2)(b)” çizelgesi.

Belge tarihine göre süreyi aşan bir fiş onaylanırken kullanıcıdan Geç kayıt onayı istenir: gecikmenin özrü/nedeni yazılmadan fiş kaydedilmez. Gerekçe, onaylayan, zaman ve uygulanan kural satırı fişin kanıtına değiştirilemez biçimde yazılır.

Kimler kullanır

Muhasebe sorumlusu, mali müşavir ve yetkili yöneticiler. Ekranı açmak için Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler (ya da Ayarlar) sayfasında Görüntüle yetkisi gerekir; yeni dönem eklemek için Ayarlar · Parametreler sayfasında Ekle, satırı teyit etmek için Onayla yetkisi gerekir. Satırı ekleyen kullanıcı aynı satırı teyit edemez (dört göz kuralı).

Ön koşullar

Aktif firma/şubenin ülkesi KKTC olmalıdır; başka ülkede sekme “Kayıt aktif firma kapsamında değil.” uyarısı verir.
Üst çubukta aktif firma ve şube seçili olmalıdır; sekme, aktif firma/şubenin ülkesine göre çalışır.
Yetki: yeni dönem için Ekle, teyit için Onayla yetkisi (Ayarlar · Parametreler). Yetkisiz kullanıcı satırları yalnız okur.
Parametreler: Ayarlar › Parametreler › Muhasebe & Kapanış › Kayıt gecikmesi içinde geçerli tarihli, Teyitli satır olmalıdır; satır yoksa ya da teyitsizse bu tabloyu kullanan işlem durur, ürün uydurma değer kullanmaz. Genel kayıt süresi için teyitli bir satır yoksa onaylı fiş kaydı durur (taslaklar etkilenmez).

Adım adım

Soldaki menüden Ayarlar grubundaki Parametre Merkezi ekranını açın. Sol gezintide Muhasebe & Kapanış grubunu, ardından Kayıt gecikmesi sekmesini seçin.
Listeyi okuyun. Her satır bir geçerlilik dönemidir; bugün yürürlükte olan satırda Geçerli rozeti görünür. Bitmiş dönemleri görmek için Geçmişi göster kutusunu işaretleyin. Kaynak / dayanak sütunu yasal dayanağı, Doğrulama sütunu satırın Teyitli ya da Taslak olduğunu, Kullanım sütunu satırla hesaplanmış kayıt sayısını gösterir; Geçmiş bağlantısı satırın denetim izini açar.
Yeni dönem düğmesine tıklayın (düğme yalnız Ekle yetkisi olan kullanıcıda görünür).
Kapsam listesinden Genel kayıt süresi çizelgesini ya da (koşullu rejim için) firmanızın çizelgesini seçin ve Geçerlilik başlangıcı tarihini girin. Form, seçilen çizelgenin en son satırındaki değerlerle dolu gelir; yalnız değişen değerleri düzeltmeniz yeterlidir.
Kaynak / dayanak kutusuna yasal dayanağı yazın (zorunlu).
Formun altındaki önizlemeyi kontrol edin: “Önceki açık dönem gg.aa.yyyy tarihinde (son gün) kapanacak.” ya da “Çakışma ve boşluk yok; kapanacak açık dönem yok.” görünmelidir. Çakışma ya da boşluk varsa form kaydedilemez.
Taslak olarak kaydet düğmesine tıklayın. Satır Taslak rozetiyle gelir: kaydedilen satır teyitsiz doğar, teyitsiz satır resmî hesapta kullanılmaz ve hesaplanmış kayıtlar yeniden hesaplanmaz.
Satırı ekleyenden farklı, Onayla yetkisi olan bir kullanıcı aynı sekmeyi açıp satırın yanındaki Teyit et düğmesine tıklar. Satır Teyitli olunca hesaplarda kullanılır.

Alanlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Kapsam	Satırın hangi zaman çizelgesine (seriye) ait olduğunu seçtirir. Yeni dönem yalnız seçilen çizelgenin en son satırından sonra başlayabilir.	Evet
Geçerlilik başlangıcı	Yeni dönemin ilk günü. Önceki açık dönem bu tarihte kapanır.	Evet
Süre	Kayıt süresinin miktarı (sıfırdan büyük tam sayı).	Evet
Süre birimi	Gün ya da Takvim ayı.	Evet
Kaynak / dayanak	Satırın yasal dayanağı: Resmî Gazete sayısı, yasa ya da kararname maddesi, kurum yazısının tarihi ve sayısı.	Evet

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
“Kayıt süresi kuralı eksik veya teyitsiz: bu ülke için teyitli genel kayıt süresi parametresi yok. Onaylı fiş kaydı durdurulur (taslaklar etkilenmez). Ayarlar › Parametreler › Kayıt gecikmesi bölümünden teyitli dönem satırı ekleyin.”	Genel kayıt süresi satırı eklenmemiş ya da teyit bekliyor. Satırı ekleyin ve ikinci bir yetkiliye teyit ettirin.
“Teyitli kayıt süresi parametresi eksik veya çakışıyor.”	Belge tarihinde birden çok ya da hiç teyitli satır geçerli değil; dönemleri düzeltin.
“Kayıt süresini aşan fiş, gecikmenin özrü/nedeni yazılarak açıkça geç kayıt olarak onaylanmadıkça kaydedilmez (VUY m.148).”	Fiş onayında çıkan Geç kayıt onayı penceresinde gecikmenin özrü/nedenini yazıp Geç kayıt olarak onayla’ya tıklayın.
“Geç kayıt onayı için gecikmenin özrü/nedeni zorunludur.”	Gerekçe kutusunu doldurun.
“Ülkenin saat dilimi eksik veya geçersiz.”	Ülkenin saat dilimi tanımsızdır; sistem yöneticisine başvurun.
“Kayıt süresi kanıtı veya kullanılmış parametre değiştirilemez.”	Kullanılmış satır sonradan değiştirilemez; yeni dönem satırı ekleyin.
“Bu işlem için Parametreler yetkiniz yok ({0}).”	{0} yerinde Add (ekleme) ya da Approve (teyit) görünür. Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler sayfası için Ekle ya da Onayla yetkisi isteyin.
“Dönemi giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz).”	Satırı teyit edecek kişi, satırı ekleyen kişiden farklı olmalıdır.
“Bu dönemi kimin girdiği denetim izinde yok; dört göz kanıtı eksik olduğu için teyit edilemez. Yeni dönem satırı girin.”	Satırı kimin eklediği denetim izinde kayıtlı değilse satır teyit edilmez; aynı değerlerle yeni dönem satırı ekleyin.
“Kaynak / dayanak zorunlu.”	Kaynak / dayanak kutusunu doldurun.
“Yeni dönem en son dönemin başlangıcından ({0}) sonra başlamalı.”	Geriye dönük dönem araya eklenemez; başlangıç tarihi çizelgedeki en son başlangıçtan sonra olmalıdır.
“Çakışma: önceki dönem kapalı; yeni dönem {0} tarihinde başlamalı.” ve “Boşluk: yeni dönem {0} tarihinde başlamalı, aradaki günler parametresiz kalır.”	En son satır zaten kapalıysa yeni dönem tam kapanış gününden sonra başlamalıdır; erken başlarsa çakışma, geç başlarsa boşluk oluşur.
“Geçersiz ya da eksik değer: {0}.”	Belirtilen alanı kontrol edin; sayı, seçim ya da metin biçimi uygun değildir.
“{0} ve sonrası için onaylı bordro bu satırla hesaplandı; daha ileri bir başlangıç seçin.”	Satır başka kayıtlarda kullanılmıştır (Kullanım sütunu sıfırdan büyüktür). Yeni dönem, o kayıtların tarihinden önce başlayamaz; ileri bir başlangıç tarihi seçin. (Mesaj metni tüm parametre tablolarında aynıdır.)
“Kayıt aktif firma kapsamında değil.”	Bu sekme yalnız ilgili ülkenin firma ya da şubesinde çalışır; üst çubuktan uygun ülkeli firmayı seçin.