Makbuzlar

Menüde: Finans & Muhasebe › Gider Makbuzları › MakbuzlarPaket: Ön Muhasebe

Ne işe yarar

Makbuzlar sekmesi firmanın tüm gider makbuzlarını en yeni tarihten başlayarak listeler ve taslak makbuzların onayını yapar. Onayla birlikte makbuza seri numarası verilir, sorumlu sıfatıyla KDV ile stopaj hesaplanır, tedarikçiye net borç bulunur ve yevmiye fişi yazılır.

Kimler kullanır

Muhasebe personeli ve finans müdürü. Roller ekranında Kasa & Banka sayfası için Görüntüle yetkisi listeyi açar; Onayla yetkisi satırdaki Onayla düğmesini gösterir. Makbuzu (taslağı) kaydeden kullanıcı onaylayamaz.

Ön koşullar

“Ön Muhasebe” paketi ve etkin ülkesi KKTC olan bir şube.
Onaylanacak taslak makbuz: Yeni makbuz.
Parametreler (üçü birlikte gerekir):
- Ayarlar › Parametreler › Vergi & KDV › KDV oranları: makbuz tarihini kapsayan, seçtiğiniz KDV bandı için tek ve teyitli satır. Yoksa onay durur.
- Ayarlar › Parametreler › Belgeler › Belge yuvarlama: makbuz tarihi için tek ve kaynaklı yuvarlama kuralı. Yoksa onay durur.
- Stopaj için yayımlanmış yasal kural satırları: yabancı (dar yükümlü) yüklenici stopaj kuralı ve stopaj matrahının KDV hariç mi dahil mi alınacağını belirten matrah kuralı. Bu satırlar Marine paketinde Marine Yasal Kurallar, İnşaat paketinde Yasal Kural Kümeleri ekranından yayımlanır (bkz. Tersane Stopajı). Satır yayımlı değilse onay durur ve tutar hesaplanmaz.
- Ayarlar › Parametreler › Belgeler › Belge numaralandırma kuralı: gider makbuzu için tarihli numaralandırma satırı. Satır yoksa makbuz numaralanamaz ve onaylanmaz.
Hesap Planı’nda makbuz fişinin hesap rolleri eşlenmiş olmalıdır (aşağıya bakın).

Adım adım

Gider Makbuzları ekranını açın ve Makbuzlar sekmesini seçin.
Listede Makbuz no, Tarih, Tedarikçi, Hizmet bedeli, KDV (sorumlu), Stopaj, Tedarikçiye net borç ve Durum sütunlarını okuyun. Taslakta makbuz no, KDV, stopaj ve net borç “—” görünür; bu tutarlar onayda oluşur. Makbuz yoksa “Henüz gider makbuzu yok.” yazar.
Taslağı oluşturandan farklı bir kullanıcıyla oturum açın; taslağın satırındaki Onayla düğmesine basın.
Onay tek işlemde yapılır: makbuz numarası verilir, tutarlar hesaplanır ve fiş yazılır. Başarılıysa “Makbuz onaylandı: {numara}” görünür; satır Onaylı olur, tutarlar dolar.
Onay herhangi bir nedenle reddedilirse makbuz taslak kalır; numara tüketilmez, fiş yazılmaz. Mesajı okuyup eksik parametreyi, rolü ya da seriyi düzeltin ve Onayla’yı yeniden deneyin.

Onayda şu hesap yapılır (ürün her kalemi tarihli satırdan okur):

KDV (sorumlu) = hizmet bedeli × makbuz tarihinde geçerli KDV oranı; belge yuvarlama kuralıyla yuvarlanır.
Stopaj = matrahın, seçilen yasal kuralın tanımladığı oran (tavan ya da dilim tanımı varsa onun) ile hesaplanan karşılığı; kuralın yuvarlama biçimi uygulanır. Matrah, yayımlı matrah kuralına göre KDV hariç ya da KDV dahil hizmet bedelidir.
Tedarikçiye net borç = hizmet bedeli − stopaj. KDV tedarikçiye ödenmez.

Onayla birlikte kullanılan KDV oranı, stopaj kuralı sürümü ve matrah modeli makbuzla saklanır; eski makbuz yeni oranla yeniden hesaplanmaz.

Alanlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Makbuz no	Onayda verilen seri + sıra numarası; taslakta “—”.	Salt okunur
Tarih	Makbuz tarihi.	Salt okunur
Tedarikçi	Yurt dışı tedarikçinin cari adı.	Salt okunur
Hizmet bedeli	KDV hariç hizmet bedeli (TL).	Salt okunur
KDV (sorumlu)	Sorumlu sıfatıyla hesaplanan KDV; yalnız onaylıda dolu.	Salt okunur
Stopaj	Yabancı yükleniciye uygulanan stopaj; yalnız onaylıda dolu.	Salt okunur
Tedarikçiye net borç	Hizmet bedeli eksi stopaj; yalnız onaylıda dolu.	Salt okunur
Durum	Taslak ya da Onaylı.	Salt okunur
Onayla	Taslak makbuzu onaylar; yalnız Onayla yetkisi olana ve taslak satırda görünür.	—

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
Makbuzu oluşturan kullanıcı onaylayamaz; farklı bir kullanıcı onaylamalı.	Dört göz kuralı. Onayı Onayla yetkili başka bir kullanıcı yapar.
Yalnız taslak makbuz onaylanabilir.	Makbuz zaten onaylanmış (ya da başka kullanıcı az önce onayladı); listeyi yenileyin.
Gider makbuzu bulunamadı.	Makbuz silinmiş ya da erişiminiz yok; listeyi yenileyin.
Bu işlem için Kasa yetkisi (ekleme/onay) gerekir.	Kasa & Banka sayfasında Onayla yetkisi isteyin.
Belge serisi boş: işlem tipine numara serisi tanımlayın (Süreç Merkezi › İşlem tipi).	Makbuzun Makbuz serisi alanı boş kaydedilmiş. Mesaj Süreç Merkezi’nden söz etse de gider makbuzunda seri taslak formunda girilir; yeni bir taslak oluşturup seri yazın.
Müteselsil tarih kuralı: belge tarihi ({0}) son belgenin tarihinden ({1}) önce olamaz.	Aynı serideki son onaylı makbuzdan önceki bir tarihle onay yapılamaz; makbuz tarihini son makbuzdan sonraya alın.
{0} için {1} tarihinde geçerli, teyitli belge numaralandırma kuralı yok; belge numaralanamaz (Ayarlar › Parametreler › Belge numaralandırma kuralı).	Gider makbuzu için tarihli numaralandırma satırı yok. Parametre sekmesinden ekleyin.
{0}: {1} için tek bir KDV oranı satırı yok. Ayarlar › Parametreler › Vergi & KDV alanını kontrol edin.	Seçilen KDV bandı için makbuz tarihini kapsayan tek satır yok. KDV oranları sekmesini kontrol edin.
{0}: {1} tarihinde yürürlükteki KDV oranı satırı teyitli değil; resmî belgede kullanılamaz. Ayarlar › Parametreler › Vergi & KDV’de satırı teyit edin.	KDV satırı Taslak; başka bir yetkili teyit etmeli.
{0} tarihi için tek ve kaynaklı belge yuvarlama kuralı yok; belge hesaplanamaz. Ayarlar › Parametreler › Belgeler › Belge yuvarlama alanını kontrol edin.	Yuvarlama satırı yok ya da çakışıyor. Belge yuvarlama sekmesini kontrol edin.
‘{0}’ kuralı için {1} / {2} / {3} tarihinde yayımlanmış satır yok; yasal inceleme gerekli (LEGAL_REVIEW_REQUIRED).	Stopaj kuralı ya da stopaj matrahı kuralı o tarihte yayımlanmış değil. Yasal kural ekranından kuralı doğrulatıp yayımlatın: Tersane Stopajı.
‘{0}’ kuralının değeri okunamıyor; yasal inceleme gerekli.	Yayımlı kuralın değeri okunamıyor; yasal kural ekranından düzeltilmiş yeni sürüm yayımlayın.
‘{0}’ kuralının yasal değeri henüz girilmedi (değer bekliyor); hesap durdu (LEGAL_VALUE_MISSING).	Stopaj kuralının oran değeri boş. Değeri girip kuralı yeniden yayımlayın.
Makbuz fişinin şu hesap rolleri eşlenmemiş: {0}. Onay reddedildi; hesap planında rolleri eşleyin.	Mesajdaki roller Hesap Planı’nda hesaba bağlı değil. Hesap Planı ekranında Rol eşleyin.
Makbuz fişi dengeli değil (borç ≠ alacak); onay reddedildi.	Fiş dengelenemedi; onay geri alındı. Sürerse sistem yöneticisine bildirin.
İşlem tamamlanamadı.	Beklenmeyen bir hata oluştu; işlemi yenileyin.