Döviz değerleme politikası (firma)

Menüde: Ayarlar › Parametre Merkezi › Döviz değerleme politikası (firma)

Ne işe yarar

Bu sekme, firmanızın dönem sonu döviz değerleme tercihlerini tutar. Mevzuat, resmî kur tablosunun hangi kolonunun (döviz alış, döviz satış, efektif alış, efektif satış, merkez) kullanılacağını ve değerleme fişinin izleyen dönem başında ters çevrilip çevrilmeyeceğini belirlemez; bu nedenle bunlar yasal değer değil, firma muhasebe politikasıdır.

Üç ayrı çizelge vardır (her firma için): kasa için kur kolonu (rateColumn.cash), banka/cari/kredi/depozito ve diğer parasal kalemler için kur kolonu (rateColumn.other) ve ters kayıt tercihi (reversal.nextPeriodStart). Kapsam listesinde bunlar “Firma adı · kod” biçiminde görünür. Seçilen yöntem dönemden döneme değiştirilmez; değişiklik yeni dönem satırıdır ve geçmiş değerlemeler yeniden hesaplanmaz.

Gerekçe yazılmadan ve ikinci bir kullanıcı onaylamadan politika kullanılmaz; varsayılan değer yoktur.

Kimler kullanır

Muhasebe sorumlusu, mali müşavir ve yetkili yöneticiler. Ekranı açmak için Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler (ya da Ayarlar) sayfasında Görüntüle yetkisi gerekir; yeni dönem eklemek için Ayarlar · Parametreler sayfasında Ekle, satırı teyit etmek için Onayla yetkisi gerekir. Satırı ekleyen kullanıcı aynı satırı teyit edemez (dört göz kuralı).

Ön koşullar

Üst çubukta aktif firma ve şube seçili olmalıdır; sekme, aktif firma/şubenin ülkesine göre çalışır.
Yetki: yeni dönem için Ekle, teyit için Onayla yetkisi (Ayarlar · Parametreler). Yetkisiz kullanıcı satırları yalnız okur.
Parametreler: Ayarlar › Parametreler › Döviz & Kur › Döviz değerleme politikası (firma) içinde geçerli tarihli, Teyitli satır olmalıdır; satır yoksa ya da teyitsizse bu tabloyu kullanan işlem durur, ürün uydurma değer kullanmaz. Politika satırı yoksa ya da onaylanmamışsa ilgili kalemler değerlenmez ve ters kayıt yapılmaz.

Adım adım

Soldaki menüden Ayarlar grubundaki Parametre Merkezi ekranını açın. Sol gezintide Döviz & Kur grubunu, ardından Döviz değerleme politikası (firma) sekmesini seçin.
Listeyi okuyun. Her satır bir geçerlilik dönemidir; bugün yürürlükte olan satırda Geçerli rozeti görünür. Bitmiş dönemleri görmek için Geçmişi göster kutusunu işaretleyin. Kaynak / dayanak sütunu yasal dayanağı, Doğrulama sütunu satırın Teyitli ya da Taslak olduğunu, Kullanım sütunu satırla hesaplanmış kayıt sayısını gösterir; Geçmiş bağlantısı satırın denetim izini açar.
Yeni dönem düğmesine tıklayın (düğme yalnız Ekle yetkisi olan kullanıcıda görünür).
Kapsam listesinden firma ve politika kodunu (“Firma adı · rateColumn.cash”, ”· rateColumn.other” ya da ”· reversal.nextPeriodStart”) seçin ve Geçerlilik başlangıcı tarihini girin. Form, seçilen çizelgenin en son satırındaki değerlerle dolu gelir; yalnız değişen değerleri düzeltmeniz yeterlidir.
Kur kolonu çizelgelerinde Resmî kur kolonu listesinden kolonu, ters kayıt çizelgesinde İzleyen dönem başı ters kayıt alanına 1 (evet) ya da 0 (hayır) girin. Kaynak / dayanak alanı bu tabloda politikanın gerekçesini taşır. Kaynak / dayanak kutusuna yasal dayanağı yazın (zorunlu).
Formun altındaki önizlemeyi kontrol edin: “Önceki açık dönem gg.aa.yyyy tarihinde (son gün) kapanacak.” ya da “Çakışma ve boşluk yok; kapanacak açık dönem yok.” görünmelidir. Çakışma ya da boşluk varsa form kaydedilemez.
Taslak olarak kaydet düğmesine tıklayın. Satır Taslak rozetiyle gelir: kaydedilen satır teyitsiz doğar, teyitsiz satır resmî hesapta kullanılmaz ve hesaplanmış kayıtlar yeniden hesaplanmaz.
Satırı ekleyenden farklı, Onayla yetkisi olan bir kullanıcı aynı sekmeyi açıp satırın yanındaki Teyit et düğmesine tıklar. Satır Teyitli olunca hesaplarda kullanılır.

Alanlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Kapsam	Satırın hangi zaman çizelgesine (seriye) ait olduğunu seçtirir. Yeni dönem yalnız seçilen çizelgenin en son satırından sonra başlayabilir.	Evet
Geçerlilik başlangıcı	Yeni dönemin ilk günü. Önceki açık dönem bu tarihte kapanır.	Evet
Resmî kur kolonu	Kur kolonu çizelgelerinde: Merkez (gösterge), Döviz alış, Döviz satış, Efektif alış, Efektif satış. Kasa ve diğer parasal kalemler için ayrı seridir.	Kur kolonu çizelgesinde
İzleyen dönem başı ters kayıt (1 = evet, 0 = hayır)	Yalnız ters kayıt çizelgesinde. Mevzuat ne yasaklar ne öngörür; tercih firmaya aittir.	Ters kayıt çizelgesinde
Kaynak / dayanak	Satırın yasal dayanağı: Resmî Gazete sayısı, yasa ya da kararname maddesi, kurum yazısının tarihi ve sayısı.	Evet

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
“Döviz değerleme politikanızı seçin: KKTC mevzuatı resmî kur tablosunun hangi kolonunun (döviz alış/satış, efektif alış/satış) kullanılacağını belirlemez; bu bir firma muhasebe politikasıdır ve ikinci bir kullanıcı onaylar.”	Kur Değerleme ekranındaki uyarıdır: kur kolonu satırlarını bu sekmede ekleyin ve ikinci bir kullanıcıya onaylatın.
değerleme politikası seçilmedi / değerleme politikası onay bekliyor / değerleme politikası geçersiz	Kur Değerleme ekranında kalemin yanında görünen gerekçelerdir. Satırı ekleyin, ekleyenden farklı bir yetkiliye onaylatın ya da çakışan satırları düzeltin.
“Firmanın döviz değerleme politikasında ters kayıt seçeneği seçilmemiş ya da onaylanmamış; ters kayıt yapılmadı. Ayarlar › Parametreler › Döviz değerleme politikası.”	Ters kayıt çizelgesine satır ekleyip onaylatın.
“Firmanın döviz değerleme politikası izleyen dönem başı ters kaydını öngörmüyor; defter değeri yeni kurla taşınır.”	Ters kayıt tercihi 0 olduğu için ters kayıt yapılmaz; bilgi mesajıdır.
“Bu işlem için Parametreler yetkiniz yok ({0}).”	{0} yerinde Add (ekleme) ya da Approve (teyit) görünür. Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler sayfası için Ekle ya da Onayla yetkisi isteyin.
“Dönemi giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz).”	Satırı teyit edecek kişi, satırı ekleyen kişiden farklı olmalıdır.
“Kaynak / dayanak zorunlu.”	Kaynak / dayanak kutusunu doldurun.
“Yeni dönem en son dönemin başlangıcından ({0}) sonra başlamalı.”	Geriye dönük dönem araya eklenemez; başlangıç tarihi çizelgedeki en son başlangıçtan sonra olmalıdır.
“Çakışma: önceki dönem kapalı; yeni dönem {0} tarihinde başlamalı.” ve “Boşluk: yeni dönem {0} tarihinde başlamalı, aradaki günler parametresiz kalır.”	En son satır zaten kapalıysa yeni dönem tam kapanış gününden sonra başlamalıdır; erken başlarsa çakışma, geç başlarsa boşluk oluşur.
“Geçersiz ya da eksik değer: {0}.”	Belirtilen alanı kontrol edin; sayı, seçim ya da metin biçimi uygun değildir.
“{0} ve sonrası için onaylı bordro bu satırla hesaplandı; daha ileri bir başlangıç seçin.”	Satır başka kayıtlarda kullanılmıştır (Kullanım sütunu sıfırdan büyüktür). Yeni dönem, o kayıtların tarihinden önce başlayamaz; ileri bir başlangıç tarihi seçin. (Mesaj metni tüm parametre tablolarında aynıdır.)