Şüpheli Alacak
Ne işe yarar
Bölüm başlığı “Ne işe yarar”Yaşlandırmada vadesi geçmiş görünen müşteri alacaklarını listeler. Seçtiğiniz cari için tek bir dengeli yevmiye fişiyle alacağı Şüpheli Ticari Alacaklar hesabına taşır ve karşılık gideri ayırır (alacak 120’den 128’e, karşılık gideri 654 / karşılık hesabı 129). Alacak tahsil edilince ya da karşılık iptal edilince Tahsil/İptal ile fişi tersine çevirirsiniz (120 geri, karşılık iptali 644).
Sınıflandırma yalnızca genel muhasebe sunumudur: carinin alt-defteri değişmez, cari tahsil edilene ya da silinene kadar borçlu görünmeye devam eder.
Kimler kullanır
Bölüm başlığı “Kimler kullanır”Muhasebe sorumlusu. Ayarlar › Yetki Grupları ekranında Genel Muhasebe (Defter) sayfası için görmek için Görüntüle, Karşılık Ayır ve Tahsil/İptal için Ekle yetkisi gerekir.
Ön koşullar
Bölüm başlığı “Ön koşullar”- “Genel Muhasebe” paketi açık; aktif firma ve şube seçili.
- Hesap planında şüpheli alacak rollerinin (alıcılar, şüpheli ticari alacaklar, karşılık, karşılık gideri, konusu kalmayan karşılıklar) hesaplara bağlı olması gerekir; bulunamazsa fiş kesilmez.
- Fiş ayın ilk günü tarihiyle yazılır; o dönemin açık olması gerekir. “Verildi” işaretlenmiş (kilitli) döneme karşılık kesilemez.
- Parametreler: Ayarlar › Parametreler › Yaşlandırma ve riskli alacak (gün) içinde dönemi kapsayan, teyitli tarihli kova satırı olmalıdır; yoksa liste yerine uyarı kutusu çıkar ve diğer sekmeler çalışmaya devam eder.
Adım adım
Bölüm başlığı “Adım adım”-
Beyannameler ve Yasal Bildirimler ekranında Şüpheli Alacak sekmesini açın.
-
Üstteki Dönem kutusuna ayı yazıp Hesapla’ya basın; liste o ay sonu itibarıyla yaşlandırmayı gösterir.
-
Listede cari adı, para birimi, Vadesi Geçen (90+) tutar ve Bakiye görünür. Karşılık Tutarı kutusu bakiye ile dolu gelir; ayırmak istediğiniz tutarı yazın.
-
Satırdaki Karşılık Ayır’a basın ve onaylayın. Fiş dengeli kaydedilir ve “Şüpheli alacak karşılığı postalandı (dengeli fiş).” yazar.
-
Alacak tahsil edilince ya da karşılık gerekmeyince tutarı kutuda kontrol edip Tahsil/İptal’e basın; “Karşılık iptal fişi postalandı.” yazar.
-
Fişleri Genel Muhasebe › Yevmiye sekmesinde, cari süzgecini seçerek görebilirsiniz.
Alanlar
Bölüm başlığı “Alanlar”| Alan | Anlamı | Zorunlu mu |
|---|---|---|
| Cari | Alacaklı olduğunuz müşteri ve para birimi. | — |
| Vadesi Geçen (90+) | Yaşlandırmada en eski kovadaki tutar. | — |
| Bakiye | Carinin toplam açık bakiyesi. | — |
| Karşılık Tutarı | Ayrılacak ya da iptal edilecek tutar; sıfırdan büyük olmalı. | Evet |
Sık hatalar ve mesajları
Bölüm başlığı “Sık hatalar ve mesajları”| Ekranda gördüğünüz mesaj | Anlamı / ne yapmalı |
|---|---|
| “Vadesi geçmiş açık alacak yok.” | Seçilen ay sonunda listelenecek alacak yok. |
| “Şüpheli alacak karşılığı tutarı pozitif olmalıdır.” | Karşılık Tutarı sıfır ya da negatif. |
| “Bu cari için zaten aktif bir şüpheli alacak karşılığı var (idempotent — önce tahsil/ters kaydı).” | Bir cari için aynı anda tek aktif karşılık olur; önce Tahsil/İptal yapın. |
| “Bu cari için aktif şüpheli alacak karşılığı yok — ters kayıt yapılamaz.” | Ters çevrilecek karşılık yok. |
| “Bu cari karşılığı zaten ters çevrilmiş (idempotent).” | İptal daha önce yapılmış. |
| “Dönem {yıl-ay} kapalı; şüpheli alacak fişi reddedilir (yeniden açın).” | Dönem & Bütçe ekranından dönemi yeniden açın. |
| “Şüpheli alacak karşılığı için hesap bulunamadı (rol … / kod …) — hesap planı eksik” | İlgili hesabı hesap planına ekleyin ya da rolüne bağlayın. |
| Yaşlandırma parametre uyarısı (“Yaşlandırma kovası … tanımlı değil; Ayarlar › Parametreler › Yaşlandırma’da tarihli satır ekleyin.”) | Yaşlandırma parametre satırını ekleyin ve teyit ettirin. |
Karşılık tutarını siz belirlersiniz; BSU One bir oran uygulamaz. Fiş kesildikten sonra tutar değişmez; düzeltme ters fişle yapılır.