Teminat Mektupları

Ne işe yarar

Bankadan aldığınız (müşteri/karşı taraf lehine) veya karşı tarafa verdiğiniz (sizin adınıza bankanın düzenlediği) teminat mektuplarının defteridir. Her mektup kaydedilirken bilanço dışı (nazım) bir muhasebe fişi oluşur: verilen teminat borç 910 / alacak 911, alınan teminat borç 912 / alacak 913. Nazım hesaplar bilanço toplamına girmez; yükümlülüğü ve güvenceyi izlemeye yarar. Mektup iade, tazmin veya vade doldu durumuna alınınca nazım kayıt ters fişle kapanır. Sayfa vadesi yaklaşan mektupları üstte uyarı olarak listeler.

Kimler kullanır

Finans ve muhasebe personeli. Roller ekranında Genel Muhasebe (Defter) sayfası için Görüntüle yetkisi ekranı açar. Ekran yalnız bu Görüntüle yetkisini denetler; Kaydet ve durum düğmeleri (İade Et, Tazmin Et, Vade Doldu) ayrıca Ekle ya da Düzenle yetkisine bağlı değildir. Bu nedenle sayfayı açabilen herkes mektup kaydedebilir ve durumunu değiştirebilir; yetkiyi buna göre verin.

Ön koşullar

• Aktif firma ve şube seçili olmalı.
• Mektubun carisi (karşı taraf) tanımlı olmalı: Cari kartı.
• Hesap planında ilgili nazım rolü (verilen veya alınan teminat) eşlenmiş olmalı; eşlenmemişse mektup kaydedilir ama nazım fiş oluşmaz: Hesap Planı.
• Dövizli mektupta gerçek TL kuru girilmelidir (aşağıya bakın).
• Parametreler: Bu ekranda Parametreler ekranından okunan bir değer yoktur. Not: “Vadesi Yaklaşan Teminatlar” paneli vadesi yaklaşan aktif mektupları listeler; panelin kaç günlük pencere taradığı Parametreler ekranından ayarlanamaz ve Uyarı pencereleri sekmesine bağlı değildir.

Adım adım

1. Teminat Mektupları ekranını açın. Üstte varsa Vadesi Yaklaşan Teminatlar paneli (referans, banka, yön, vade, tutar) görünür.

   

2. Listeyi Yön (Hepsi, Alınan, Verilen) ve Durum (Hepsi, Aktif, İade, Tazmin, Vade Doldu) süzgeçleriyle daraltın ve Mutabakatı Çalıştır düğmesine basın (düğme listeyi yeniler). Tablo Yön, Banka, Referans, Cari, Tutar, Vade, Durum sütunlarını gösterir.

3. Yeni mektup için Yeni Teminat Mektubu düğmesine basın. Formda Yön, Cari, Banka, Limit bankası (kayıtlı banka), Referans, Tutar, Döviz, TL Kuru, Komisyon, Düzenleme Tarihi, Vade Tarihi ve Notlar alanlarını doldurun. Form altında nazım fiş notu görünür.

4. Kaydet düğmesine basın. “Teminat mektubu kaydedildi.” çıkar; nazım fiş (verilen 910/911, alınan 912/913) tutar × TL kuru karşılığıyla yazılır.

   

5. Aktif bir mektubun satırında durumu değiştirin: İade Et (mektup iade edildi), Tazmin Et (mektup paraya çevrildi), Vade Doldu (süresi doldu). Nazım kayıt ters fişle kapanır; mektup artık aktif sayılmaz ve durumu değişmez. İşlem günü, mektubun şubesinin bugünüdür.

6. Satırdaki kalem (düzenle) simgesiyle Teminat Mektubu Düzenle formunu açıp alanları güncelleyebilirsiniz. Düzenleme yalnız kaydı günceller; tutar, kur ya da yön değişirse daha önce yazılmış nazım fiş yeniden hesaplanmaz. Böyle bir değişiklikte mektubu kapatıp doğru bilgilerle yenisini açın. Düzenleme durumu değiştirmez; Limit bankası seçimi nazım fişi etkilemez.

Çok döviz (USD, EUR, GBP)

Döviz alanı serbest metindir: TL mektup için “TL”, dövizli mektup için “USD”, “EUR” veya “GBP” yazın. TL dışındaki her kod döviz sayılır ve TL Kuru alanında gerçek kur (sıfırdan büyük ve 1’den farklı) zorunludur; boş döviz kodu TL sayılmaz. Kur girilmezse kayıt durur ve ekranda şu (İngilizce) mesaj görünür: “A real TL exchange rate is required for currency ‘USD’ (TlRate > 0 and != 1).” Kuru Döviz Kurları ekranından bakıp girin. Nazım fişin TL karşılığı mektup kaydındaki kurla hesaplanır ve saklanır; sonradan kur değişse eski kayıt yeniden hesaplanmaz. Listede ve panelde tutar kendi dövizinde yazılır (“12.500,00 USD”).

Banka limiti bağlantısı

Verdiğiniz (sizin adınıza bankanın düzenlediği) teminat mektupları bankanın size tanıdığı limitten düşer. Bunun için mektup kaydında veya düzenleme formunda Limit bankası (kayıtlı banka) listesinden bankayı seçin (banka yoksa önce Kasa/Banka ekranında Yeni Banka Tanımı ile açın). Mektup iade, tazmin ya da vade doldu durumuna alınınca limit kullanımından düşer. Bağlanmamış verilen mektupların sayısı Banka Limitleri ekranının üstünde “{0} verilen teminat mektubu bir bankaya bağlı değil; banka limit kullanımına katılmadı. Mektubu düzenleyip banka seçin.” uyarısıyla görünür.

Alanlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Yön	Alınan (elinizdeki güvence) veya Verilen (sizin yükümlülüğünüz)	Evet
Cari	Mektubun karşı tarafı	Evet
Banka	Mektubu düzenleyen bankanın adı (serbest metin)	Hayır
Limit bankası (kayıtlı banka)	Mektubun hangi kayıtlı bankanın limitinden kullanıldığı. Verilen yönlü ve Aktif bir mektup, yalnız bu alan doluysa o bankanın Banka Limitleri kullanımına sayılır; ad eşleştirmesi yapılmaz. Boş (“— bağlı değil (limit kullanımına katılmaz) —”) bırakılırsa mektup limit kullanımına girmez ve Banka Limitleri ekranı “bağsız mektup” uyarısı verir. Alınan mektuplar zaten limit kullanımına girmez.	Hayır
Referans	Mektup numarası	Hayır (önerilir)
Tutar	Mektup tutarı, sıfırdan büyük	Evet
Döviz	TL, USD, EUR veya GBP gibi kod	Evet
TL Kuru	1 birim dövizin TL karşılığı; TL’de 1	Dövizliyse evet
Komisyon	Mektup komisyon tutarı; kayıtta saklanır	Hayır
Düzenleme Tarihi / Vade Tarihi	Vade, düzenleme tarihinden önce olamaz	Evet
Notlar	Serbest açıklama	Hayır

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
“Şube/firma seçili değil.”	Üst çubuktan firma ve şubeyi seçin.
“Cari seçiniz.”	Cari alanını doldurun.
“Bank guarantee amount must be positive.”	Tutarı sıfırdan büyük girin (mesaj İngilizce görünür).
“Maturity date must be on/after issue date.”	Vade tarihi düzenleme tarihinden önce olamaz (İngilizce görünür).
“A real TL exchange rate is required for currency ’…’ (TlRate > 0 and != 1).”	Dövizli mektupta gerçek kuru girin (İngilizce görünür).
“Bank guarantee is not active (current: …); cannot transition to ….”	Mektup zaten kapatılmış; aktif olmayan mektubun durumu değişmez (İngilizce görünür).
“Kayıtlı teminat mektubu yok.”	Süzgece uyan mektup yok.

İlgili sayfalar

• Banka Limitleri
• Genel Muhasebe
• Kasa / Banka
• Döviz Kurları