Marine Vergi ve Kanıtlar
Ne işe yarar
Bölüm başlığı “Ne işe yarar”Marine Vergi ve Kanıtlar, Marine faturalarının ve serbest bölge bordrosunun vergisel istisnalarını destekleyen kanıtları tek ekranda toplar. Parametre sekmelerindeki tarihli kurallar (KDV istisnası, ÖTV, serbest bölge bordro teşviki) kendi başlarına yetmez; ilgili durumlarda bu ekranda kaydedilen ve ikinci bir kişi tarafından doğrulanan kanıt da aranır.
Ekran dört bölümden oluşur:
- KDV istisna belgeleri: proje ve cari bazında istisna belgesi (veya alt yüklenici alış belgesi).
- Serbest Bölge Bordro Teşvikleri: şubenin serbest bölge bordro kapısı ve aylık üretim ruhsatı ile FOB ihracat kanıtı.
- Yüklenilen KDV: alış faturası satırındaki KDV’nin, istisnalı satış satırına tahsisi ve KDV iade listesi için dışa aktarma.
- Beyan dökümü (TL): seçilen tarih aralığında, faturalarda kayıt anında damgalanan vergi bilgilerinden derlenen döküm.
Uçtan uca akışta bu ekran, Marine Siparişler ve Marine Hakediş ile kesilen faturaların vergisel arka planıdır. Fatura kesildiğinde kullanılan kural ve oran faturada saklanır; sonradan yeni parametre dönemi eklenmesi kesilmiş faturayı yeniden hesaplamaz.
Kimler kullanır
Bölüm başlığı “Kimler kullanır”Mali işler, muhasebe ve bordro sorumluları. Roller ekranında:
- Ekranı görmek için Marine sayfasında Görüntüle.
- Belge/kanıt eklemek için Marine sayfasında Ekle; kanıtı doğrulamak için Onayla.
- Serbest bölge bölümünü görmek için İnsan Kaynakları sayfasında Görüntüle; kaydetmek için ayrıca Marine Ekle ve İnsan Kaynakları Düzenle.
- Yüklenilen KDV bölümünü görmek için Belgeler sayfasında Görüntüle; tahsis için Marine ve Belgeler sayfalarında Düzenle; GİB şablonuna aktarmak için ikisinde de Dışa Aktar.
- Beyan dökümü, Belgeler veya İnsan Kaynakları Görüntüle yetkisinden birine göre ilgili tabloları gösterir.
Kanıtı giren kişi aynı kanıtı doğrulayamaz; doğrulayan ikinci bir kullanıcı olmalıdır.
Ön koşullar
Bölüm başlığı “Ön koşullar”- Marine paketi açık; üst çubukta firma seçili; Şube listesinde şubeniz kapsamınızda olmalı. Şubenin ülkesi tanımlı olmalı; kurallar şubenin ülkesine göre seçilir.
- Kayıt ve tahsisler için ilgili cari, proje ve onaylı faturalar mevcut olmalı.
- Parametreler: Aşağıdaki sekmelerde ilgili tarihe uyan, kaynağı ve yuvarlama kuralı girilmiş, doğrulanmış satır bulunmalı. Satır yoksa veya doğrulanmamışsa ilgili işlem durur ve “Marine vergi parametresi veya teyitli kanıt eksik: {alan}.” mesajı çıkar.
- Marine KDV İstisnaları: Marine faturası (sipariş ve hakediş faturası dahil) kesilirken fatura tarihine göre okunur.
- Deniz Taşıtları ÖTV Parametreleri: ÖTV’ye tabi satırlar için; beyan dökümündeki ÖTV tablosunu bu satırlar besler.
- Serbest Bölge Bordro Teşvikleri: serbest bölge kapısı açık şubede bordro hesaplanırken, bordro ayına uyan satır aranır.
- Serbest bölge bordro teşviki için o ayın doğrulanmış FOB kanıtı gerekir: ruhsat geçerliliği bordro ayının tamamını kapsamalı, kanıtı giren ve doğrulayan farklı kişiler olmalı. Kanıt yoksa bordro hesabı durur.
Bordro ve fatura, kullandığı parametre satırını ve kanıtı kayıt anında saklar; eski kayıt yeni oranla yeniden hesaplanmaz.
Adım adım
Bölüm başlığı “Adım adım”-
Marine menüsünden Marine Vergi ve Kanıtlar ekranını açın. Şube listesinden şubeyi seçin; bölümler bu şubenin kayıtlarını gösterir.

-
KDV istisna belgeleri bölümünde: Proje, Müşteri/Tedarikçi, Belge numarası, Vergi dairesi, Proje onay referansı, Ticari işletme kanıtı, Geçerli (baş.), Geçerli (bitiş) ve Kaynak ve kanıt referansı alanlarını doldurun. Belge alt yüklenicinin alış belgesiyse Alt yüklenici alış belgesi kutusunu işaretleyin. Kaydet’e basın. Belge tabloda Taslak olarak görünür. Onay yetkisi olan başka bir kullanıcı satırdaki doğrulandı düğmesine basarak belgeyi doğrular.

-
Serbest Bölge Bordro Teşvikleri bölümünde (İK yetkiniz varsa): şubede teşvik uygulanacaksa Şubede serbest bölge bordro kapısı kutusunu işaretleyip Kaydet’e basın. Teşvikli bordro üretilmiş bir şubede bu kapı kapatılamaz. Her bordro ayı için Bordro ayı (ayın ilk günü), Üretim ruhsatı numarası, Geçerli (baş.) ve Geçerli (bitiş) (ruhsat), Yıllık kümülatif üretim FOB (TL), Yıllık kümülatif ihracat FOB (TL) ve Kaynak ve kanıt referansı alanlarını doldurup Kaydet’e basın. İkinci bir kullanıcı doğrulandı düğmesiyle kanıtı doğrular. Bordro hesabında parametredeki FOB ihracat oranı sağlanıyorsa gelir vergisi tecil edilir, sağlanmıyorsa nakden ödenecek kalır ve bordroda “FOB ihracat şartı sağlanmadı; gelir vergisi nakden ödenecek.” uyarısı çıkar. Damga vergisi istisnası parametredeki orana göre uygulanır.

-
Yüklenilen KDV bölümünde (Belgeler yetkiniz varsa): Kaynak satınalma satırı listesinden onaylı alış faturası satırını, Hedef istisnalı satış satırı listesinden Marine vergisi kilitlenmiş, KDV iadesine uygun istisnalı satış satırını seçin. Tutar (TL), Yüklenim türü (Doğrudan girdi, Genel gider, Amortismana tabi kıymet) ve Kaynak ve kanıt referansı alanlarını doldurup Kaydet’e basın. Tahsis, alış satırının KDV kapasitesini aşamaz; her tahsis eklenir, silinmez.

-
Aynı bölümde dışa aktarma için GİB’den indirilen güncel yüklenilen KDV şablonu (.xlsx) dosyasını seçin. Şablonda ürünün bilmediği ek sütunlar varsa her biri için değer girin ya da Bu sütun bu liste için uygulanmıyor (açık teyit) kutusunu işaretleyin. GİB şablonuna aktar’a basın; “Yuklenilen-KDV.xlsx” dosyası iner. Dışa aktarma, beyan dökümündeki tarih aralığındaki tahsisleri kapsar.

-
Beyan dökümü (TL) bölümünde Geçerli (baş.) ve Geçerli (bitiş) tarihlerini seçip Yenile’ye basın. Belgeler yetkiniz varsa Beyanname tablosu, Beyanname kodu, Matrah TL, KDV bandı TL ve Yüklenilen KDV TL sütunlu tablo ile GTİP kodu, Matrah TL, Deniz Taşıtları ÖTV Parametreleri TL sütunlu ÖTV tablosu görünür. İK yetkiniz varsa Personel, Dönem, Gelir vergisi TL, Serbest bölge gelir vergisi tecili TL, Nakit ödenecek gelir vergisi TL, Damga vergisi istisnası TL ve Durum sütunlu bordro tablosu da gelir.

Alanlar
Bölüm başlığı “Alanlar”| Alan | Anlamı | Zorunlu mu |
|---|---|---|
| Şube | Kayıtların gösterildiği ve eklendiği şube. | Evet |
| Proje, Müşteri/Tedarikçi | İstisna belgesinin ait olduğu proje ve cari. | Evet |
| Alt yüklenici alış belgesi | Belge alış (alt yüklenici) tarafına uygulanıyorsa işaretlenir. | Hayır |
| Belge numarası, Vergi dairesi | Belgeyi veren makamın numarası ve vergi dairesi. | Evet |
| Proje onay referansı, Ticari işletme kanıtı | Belgenin dayanağı olan onay ve ticari işletme belgesi. | Evet |
| Geçerli (baş.), Geçerli (bitiş) | Belgenin veya ruhsatın geçerlilik aralığı; bitiş başlangıçtan önce olamaz. | Evet |
| Kaynak ve kanıt referansı | Kanıtın kaynağı (belge, yazı, tutanak). | Evet |
| Şubede serbest bölge bordro kapısı | Şubede serbest bölge bordro teşvikinin uygulanıp uygulanmayacağı. | Hayır |
| Bordro ayı (ayın ilk günü) | Kanıtın ait olduğu bordro ayı; ayın birinci günü olmalı. | Evet |
| Üretim ruhsatı numarası | Üretim ruhsatının numarası. | Evet |
| Yıllık kümülatif üretim FOB (TL), Yıllık kümülatif ihracat FOB (TL) | Yıl başından itibaren üretim ve ihracat FOB tutarları; ihracat üretimden büyük olamaz, negatif olamaz. | Evet |
| Kaynak satınalma satırı, Hedef istisnalı satış satırı | Tahsisin kaynağı ve hedefi. | Evet |
| Tutar (TL) | Tahsis edilen yüklenilen KDV, sıfırdan büyük. | Evet |
| Yüklenim türü | Doğrudan girdi / Genel gider / Amortismana tabi kıymet. | Evet |
| Durum (kanıt tablosu) | doğrulandı veya Taslak. | Salt okunur |
Sık hatalar ve mesajları
Bölüm başlığı “Sık hatalar ve mesajları”| Ekranda gördüğünüz mesaj | Anlamı / ne yapmalı |
|---|---|
| “Marine vergi parametresi veya teyitli kanıt eksik: {alan}.” | Alan adına göre: giriş alanlarından biri boş/hatalı (CertificateInput, PayrollEvidenceInput, LoadedVatInput); doğrulayan giriş yapanla aynı kişi (EvidenceSecondApprover); ilgili tarihte doğrulanmış parametre satırı yok; bordro için doğrulanmış FOB kanıtı yok (FreeZonePayrollEvidence); Marine paketi kapalı (MarinePack); şube kapsamı veya ülkesi çözülemiyor (scope, CountryId). Eksik kaydı tamamlayın. |
| “Marine vergi parametresi veya teyitli kanıt eksik: PayrollEnrollmentInUse.” | Teşvikli bordrosu üretilmiş şubede serbest bölge kapısı kapatılamaz. |
| “Marine vergi parametresi veya teyitli kanıt eksik: GibInputEvidence.” | Tahsisin kaynağı alış faturasında fatura numarası, tedarikçi adı/vergi numarası ve indirim tarihi bulunmuyor; faturayı ve muhasebe kaydını tamamlayın. |
| “Marine vergi parametresi veya teyitli kanıt eksik: LoadedVatSourceOrTarget.” | Alış ve satış satırı onaylı Marine faturasına, aynı firma/şube/projeye ait olmalı; satış satırı KDV iadesine uygun, istisnalı ve vergisi kilitlenmiş olmalı. |
| “Geçerli ve teyitli KDV istisna belgesi bulunamadı.” | İstisna belgesi isteyen bir Marine faturası kesilirken, fatura tarihinde geçerli, ilgili proje ve cariye ait, doğrulandı durumunda belge yok. KDV istisna belgeleri bölümünde belgeyi kaydedin ve ikinci bir kullanıcıya doğrulatın. |
| “Kaynak KDV kapasitesi veya sürümü değişti; yenileyin.” | Sayfayı yenileyip tahsis tutarını kalan kapasiteye göre yeniden girin. |
| “Kayıt siz açtıktan sonra başka bir kullanıcı tarafından değiştirildi ya da silindi; değişiklikleriniz kaydedilmedi. Sayfayı yenileyip yeniden deneyin.” | Sayfayı yenileyin ve yeniden deneyin. |
| “Yetkiniz yok.” | Roller ekranında Marine, İnsan Kaynakları veya Belgeler yetkinizi kontrol edin. |
| “Kayıt bulunamadı” | Seçili şubede kayıt yok. |
“Marine vergi parametresi veya teyitli kanıt eksik: {alan}.” mesajındaki {alan} bölümü ekranda kod adıyla görünür. Karşılıkları:
| {alan} | Anlamı / ne yapmalı |
|---|---|
| Marine vergi parametresi ya da serbest bölge bordro parametresi eksik | İlgili satır (Ayarlar › Parametreler › Marine KDV İstisnaları veya Serbest Bölge Bordro Teşvikleri) belge tarihi için tek değil, teyitli değil ya da kaynağı, kaynak bağlantısı, yuvarlama basamağı veya yuvarlama modu eksik. Satırı tamamlayın, teyit ettirin ya da çakışmayı giderin. |
| Deniz taşıtları ÖTV parametresi eksik | Deniz Taşıtları ÖTV Parametreleri sekmesinde GTİP kodu ve tarih için tek, teyitli, kaynaklı oran satırı yok. |
| GtipCode | Fatura satırında GTİP kodu girilmemiş ya da kodun başı, istisna satırındaki izinli GTİP kodlarından hiçbiriyle eşleşmiyor. |
| CountryVatRate, TenantVatRate | KDV oranları sekmesinde KDV bandı için belge tarihini kapsayan tek, teyitli ve kaynaklı satır yok. |
| VatRate | Parametreden okunan KDV oranı geçersiz; KDV oranları satırını kontrol edin. |
| FxPolicy | İstisna satırında kur türü, aynı gün kuru şartı ya da kur kaynağı tanımlı değil. |
| Rounding | Belge satırında vergi yuvarlama bilgisi kayıtlı değil. |
| roundingConflict | ÖTV satırının yuvarlama basamağı/modu istisna satırınınkiyle uyuşmuyor. |
| documentPolicyConflict | Aynı belgedeki satırların vergi akışları farklı yuvarlama ya da kur kuralları getiriyor; belgeyi bölün. |
| scenarioConflict | Belgedeki vergi akışları tek bir beyan senaryosunda birleşmiyor. |
| purchaseSctCostPolicy | Alış belgesinde sıfırdan büyük ÖTV oranı çıkıyor; bu sürümde alış belgesinde ÖTV desteklenmiyor. |
| lineTaxIntent | Belgede satır yok, bir satırda vergi akışı seçilmemiş ya da KDV dahil fiyat girilmiş; satırlarda KDV hariç tutar ve vergi akışı gerekir. |
| CountryId, scope | Şubenin ülkesi ya da kapsamı çözülemedi; şube/firma ülkesini kontrol edin. |
| snapshot | Muhasebeleştirme sırasında belgenin Marine vergi kanıtı kilitlenmemiş; fiş yazılmaz. |
| transaction | Teknik: kesinleştirme uygun kayıt işlemi içinde çalışmıyor; işlemi yeniden deneyin, sürerse yöneticinize bildirin. |
| GibTemplate | GİB dışa aktarımı için şablon (.xlsx) seçilmemiş. |