Sabit kıymet vergi kuralları

Ne işe yarar

Bu sekme, sabit kıymetlerde vergi uygulamasını belirleyen yasal değerleri tarihli satırlarla tutar. Her değer ayrı bir çizelgedir: düşük tutarlı demirbaşın doğrudan gidere alınabileceği sınır, binek otomobil motor hacmi eşiği ve indirilebilir gider oranı, iş aracı sayılan muaf plaka önekleri, binek otomobilin yatırım indiriminden hariç tutulup tutulmayacağı, yatırım indirimi maliyet eşiği ve oranları (genel, teşvikli öncelikli yöre, teşvikli diğer yöre), ikametgâh ve iş yeri binası kanuni ömürleri, izinli amortisman yöntemleri ve yuvarlama kuralları (tutar hanesi, pay/indirim yuvarlama yöntemi, döviz → TL çevirim yöntemi).

Amortisman kaydı, vergi düzeltmesi ve kıymet kartı, kullandıkları kural satırlarını kendi üzerlerinde saklar ve sonradan değişen değerle yeniden hesaplanmaz.

Kimler kullanır

Muhasebe sorumlusu, mali müşavir ve yetkili yöneticiler. Ekranı açmak için Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler (ya da Ayarlar) sayfasında Görüntüle yetkisi gerekir; yeni dönem eklemek için Ayarlar · Parametreler sayfasında Ekle, satırı teyit etmek için Onayla yetkisi gerekir. Satırı ekleyen kullanıcı aynı satırı teyit edemez (dört göz kuralı).

Ön koşullar

• Aktif firma/şubenin ülkesi KKTC olmalıdır; başka ülkede sekme “Kayıt aktif firma kapsamında değil.” uyarısı verir.
• Üst çubukta aktif firma ve şube seçili olmalıdır; sekme, aktif firma/şubenin ülkesine göre çalışır.
• Yetki: yeni dönem için Ekle, teyit için Onayla yetkisi (Ayarlar · Parametreler). Yetkisiz kullanıcı satırları yalnız okur.
• Parametreler: Ayarlar › Parametreler › Amortisman › Sabit kıymet vergi kuralları içinde geçerli tarihli, Teyitli satır olmalıdır; satır yoksa ya da teyitsizse bu tabloyu kullanan işlem durur, ürün uydurma değer kullanmaz. Gereken kural satırı yoksa, teyitsizse ya da geçersizse ilgili vergi hesabı yapılmaz.

Adım adım

1. Soldaki menüden Ayarlar grubundaki Parametre Merkezi ekranını açın. Sol gezintide Amortisman grubunu, ardından Sabit kıymet vergi kuralları sekmesini seçin.

   

2. Listeyi okuyun. Her satır bir geçerlilik dönemidir; bugün yürürlükte olan satırda Geçerli rozeti görünür. Bitmiş dönemleri görmek için Geçmişi göster kutusunu işaretleyin. Kaynak / dayanak sütunu yasal dayanağı, Doğrulama sütunu satırın Teyitli ya da Taslak olduğunu, Kullanım sütunu satırla hesaplanmış kayıt sayısını gösterir; Geçmiş bağlantısı satırın denetim izini açar.

3. Yeni dönem düğmesine tıklayın (düğme yalnız Ekle yetkisi olan kullanıcıda görünür).

   

4. Kapsam listesinden kuralı (ör. Düşük tutarlı demirbaş doğrudan gider sınırı (TL), Binek otomobil motor hacmi eşiği (cc), Yatırım indirimi maliyet eşiği (TL)) seçin ve Geçerlilik başlangıcı tarihini girin. Form, seçilen çizelgenin en son satırındaki değerlerle dolu gelir; yalnız değişen değerleri düzeltmeniz yeterlidir.

5. Sayısal kurallarda Sayısal değer, liste kurallarında Liste değeri alanını doldurun. Kaynak / dayanak kutusuna yasal dayanağı yazın (zorunlu).

6. Formun altındaki önizlemeyi kontrol edin: “Önceki açık dönem gg.aa.yyyy tarihinde (son gün) kapanacak.” ya da “Çakışma ve boşluk yok; kapanacak açık dönem yok.” görünmelidir. Çakışma ya da boşluk varsa form kaydedilemez.

7. Taslak olarak kaydet düğmesine tıklayın. Satır Taslak rozetiyle gelir: kaydedilen satır teyitsiz doğar, teyitsiz satır resmî hesapta kullanılmaz ve hesaplanmış kayıtlar yeniden hesaplanmaz.

8. Satırı ekleyenden farklı, Onayla yetkisi olan bir kullanıcı aynı sekmeyi açıp satırın yanındaki Teyit et düğmesine tıklar. Satır Teyitli olunca hesaplarda kullanılır.

   

Alanlar

Alan	Anlamı	Zorunlu mu
Kapsam	Satırın hangi zaman çizelgesine (seriye) ait olduğunu seçtirir. Yeni dönem yalnız seçilen çizelgenin en son satırından sonra başlayabilir.	Evet
Geçerlilik başlangıcı	Yeni dönemin ilk günü. Önceki açık dönem bu tarihte kapanır.	Evet
Sayısal değer	Oran 0–1 (0,50 = yüzde 50); bayrak 1/0; tutar TL; ömür yıl; cc tam sayı. Her kuralın kabul ettiği aralık farklıdır; uygun olmayan değer reddedilir.	Sayısal kurallarda
Liste değeri	Plaka öneki kuralında virgülle ayrılmış harfler (ör. Z,T); izinli amortisman yöntemi kuralında yöntem adları; yuvarlama yöntemi kurallarında yuvarlama yöntemi adı.	Liste kurallarında
Kaynak / dayanak	Satırın yasal dayanağı: Resmî Gazete sayısı, yasa ya da kararname maddesi, kurum yazısının tarihi ve sayısı.	Evet

Sık hatalar ve mesajları

Ekranda gördüğünüz mesaj	Anlamı / ne yapmalı
“{1} tarihinde geçerli tek bir ‘{0}’ sabit kıymet vergi kuralı yok. Ayarlar › Parametreler › Amortisman › Sabit kıymet vergi kuralları alanını kontrol edin.”	İlgili kural için o tarihte satır yok ya da çakışıyor; satır ekleyin.
”‘{0}’ sabit kıymet vergi kuralı {1} tarihinde teyitsiz ya da kaynaksız — hesap yapılmaz. Kaynağı doğrulayıp satırı onaylayın.”	Satırı ekleyenden farklı bir yetkiliye teyit ettirin.
”‘{0}’ sabit kıymet vergi kuralı {1} tarihinde geçersiz değer taşıyor — hesap yapılmaz.”	Değer geçersizdir; yeni dönem satırıyla düzeltin.
“Satır tutarı düşük tutar sınırını ({0} TL) aşıyor; aktifleştirilmesi zorunlu (bütünlük arz eden alım topluca değerlendirilir).”	Düşük tutarlı demirbaş sınırı çizelgesindeki değer aşıldı; kalem aktifleştirilmelidir.
“Maliyet, yatırım indirimi eşiğinin ({0} TL) altında (GVY m.7(3)(B)).”	Yatırım indirimi maliyet eşiği çizelgesindeki değerin altında kalındı.
”‘{0}’ amortisman yöntemine izin yok (27/1977 VUY m.214 — yalnız normal amortisman).”	Seçilen yöntem İzinli amortisman yöntemleri çizelgesinde yoktur.
“Bu işlem için Parametreler yetkiniz yok ({0}).”	{0} yerinde Add (ekleme) ya da Approve (teyit) görünür. Yetki Grupları ekranında Ayarlar · Parametreler sayfası için Ekle ya da Onayla yetkisi isteyin.
“Dönemi giren kullanıcı kendi satırını teyit edemez (dört göz).”	Satırı teyit edecek kişi, satırı ekleyen kişiden farklı olmalıdır.
“Bu dönemi kimin girdiği denetim izinde yok; dört göz kanıtı eksik olduğu için teyit edilemez. Yeni dönem satırı girin.”	Satırı kimin eklediği denetim izinde kayıtlı değilse satır teyit edilmez; aynı değerlerle yeni dönem satırı ekleyin.
“Kaynak / dayanak zorunlu.”	Kaynak / dayanak kutusunu doldurun.
“Yeni dönem en son dönemin başlangıcından ({0}) sonra başlamalı.”	Geriye dönük dönem araya eklenemez; başlangıç tarihi çizelgedeki en son başlangıçtan sonra olmalıdır.
“Çakışma: önceki dönem kapalı; yeni dönem {0} tarihinde başlamalı.” ve “Boşluk: yeni dönem {0} tarihinde başlamalı, aradaki günler parametresiz kalır.”	En son satır zaten kapalıysa yeni dönem tam kapanış gününden sonra başlamalıdır; erken başlarsa çakışma, geç başlarsa boşluk oluşur.
“Geçersiz ya da eksik değer: {0}.”	Belirtilen alanı kontrol edin; sayı, seçim ya da metin biçimi uygun değildir.
“{0} ve sonrası için onaylı bordro bu satırla hesaplandı; daha ileri bir başlangıç seçin.”	Satır başka kayıtlarda kullanılmıştır (Kullanım sütunu sıfırdan büyüktür). Yeni dönem, o kayıtların tarihinden önce başlayamaz; ileri bir başlangıç tarihi seçin. (Mesaj metni tüm parametre tablolarında aynıdır.)
“Kayıt aktif firma kapsamında değil.”	Bu sekme yalnız ilgili ülkenin firma ya da şubesinde çalışır; üst çubuktan uygun ülkeli firmayı seçin.

İlgili sayfalar

• Parametre Merkezi
• Amortisman oranları
• Sabit Kıymet